Alied Kammenga

Ik vertelde je al laatst over pony Anna en hoe zij, zelfs in deze droge zomer, geen last meer heeft van de chronische luchtwegontsteking waar volgens een aantal veeartsen niets aan te doen was. Ik volgde een ander pad met haar en een jaar later was ze genezen.

Anna kreeg ik samen met twee andere shetlanders. Naut was mensenschuw, Fedor schooide en zij gaf kusjes. Anna is qua gedrag verandert maar dat geldt niet voor Fedor.

Hij kwam als veulen bij zijn vorige baas. Een schattig klein ondeugend veulentje dat zijn charmes succesvol inzette voor eten. Hij schooide als een malle en kreeg het voor elkaar om altijd als eerste de snoepjes te bemachtigen. Hij werd bijgevoerd, ook toen dat niet meer nodig was.

Door ons strenge deurbeleid 😉 kreeg hij hier niet als eerste iets lekkers. Fedor ontdekte al gauw dat hij niet onbeperkt mocht grazen of hooi eten. De wei sluit na een paar uur, er is ’s ochtends en ’s avonds een flinke arm hooi en lekkers is geen regel maar een uitzondering. Het is hier geen all you can eat restaurant en onze chef d’equipe, good old shetlander Frits die streng doch duidelijk is in zijn communicatie, liet hem werken voor zijn eten. Als Fedor moeilijk deed of voordrong, kreeg hij klappen van Frits. En charmes? Daar kon Frits niets mee. Frits is allergisch voor schattig en grappig. Gewoon doen, daar houd hij van en da’s nou net een eigenschap die Fedor niet heeft.

Fedor deed alles voor eten, nog steeds. Hij heeft ontdekt hoe hij tussen stroomdraden door in het ander weiland komt (hoe? gewoon keihard erdoor rennen en dan krijg je maximaal 1 schok). Zit er gaas onder de draden? Dan zet hij de ezels in. Hij heeft ze geleerd hoe ze voorover tegen het gaas kunnen leunen om mals gras te eten. Als de ezels een tijdje hebben geleund, is het gaas verbogen en kruipt hij voorzichtig over het gaas en onder het stroomdraad door. Hij tilt het stroomdraad iets op door het op het plukje manen vlak achter zijn oren te zetten. Daar zit namelijk onderhuids vet en dan voelt hij de schok niet.

Het klinkt grappig maar er zit ook radeloosheid in. Zijn obsessie voor eten is zo groot dat hij nu, in de bloei van zijn leven, een zielig figuur begint te worden. Nu Frits ouder en krakkemikkiger is, zou hij de positie overgenomen moeten hebben maar niemand neemt hem serieus. De hele kudde weet dat hij altijd als eerste wil eten. Hij dringt voor, plast over het hooi voordat een ander er van kan eten, schopt en bijt als hij denkt dat iemand zijn eten eet (niemand is er van onder de indruk) en vanochtend zag ik nogmaals hoe eten zijn obsessie is.

Ze stonden nog in de stal toen ik buiten hun ontbijthooi klaarlegde. Als proef verdeelde ik het deze keer in 6 stapeltjes verdeeld over de hele zandbak. Ze zijn met z’n zessen dus er was voor iedereen een stapel maar Fedor kon dat niet aan. Toen ik de stal opende, rende hij als eerste naar buiten. Hij liep naar een stapel en naar de andere en naar de volgende. Ondertussen stonden de andere vijf te eten bij de eerste twee stapels. Bij stapel 1 stonden de pony’s en bij stapel 2 de ezels. Het leven is niet zo moeilijk. Maar dat mocht niet van Fedor en hij verjoeg de ezels.
‘Prima,’ dachten zij, ‘dan lopen we naar een andere stapel.’
Ondertussen wilde hij de pony’s verjagen maar daar kwam hij niet zonder kleerscheuren weg. Hij beet van zich af en rende keihard naar een verre stapel maar daar had hij geen rust want iedereen stond te eten en hij had nog geen hap gehad. Dus ging hij weer naar de ezels en begon het circus opnieuw…

Misschien heeft hij vroeger honger gehad en verklaart dat zijn gedrag. Ik denk eerder dat hij eten koppelt aan aandacht. Ik weet dat hun vorige eigenaar genoot van haar pony’s en er vaak naar toe liep met wat te eten. Een snoepje, een worteltje of een stukje brood: de pony’s waren haar kinderen. Fedor genoot van die aandacht (hij is nog steeds een grote knuffelbeer) en is van jongs aan opgegroeid met eten. Als shetlander heeft hij van nature een eten-tik maar die tik is te goed ontwikkeld bij hem.

Ik keek vanochtend naar een wanhopige Fedor. Ik legde mijn arm om zijn hals en dwong hem om stil te blijven staan bij zijn stapel.

‘Eet maar, liefie,’ zei ik.

Hij boog naar beneden en nam een kleine hap. Zijn hoofd ging direct omhoog om te kijken waar de anderen waren. Hij mocht er van mij niet naar toe.

Hij nam nog een hap. Een grotere deze keer. Hij keek iets minder strak maar wist precies wie waar stond. De spanning vloeide langzaam uit zijn lijf.

Hij nam nog een hap en deze keer keek hij al etend naar beneden om zijn volgende hap uit te kiezen.

Na een paar minuutjes slaakte hij een diepe zucht. Ik liep bij hem weg en hij begon eindelijk te genieten van zijn ontbijt.

Fedor woont hier nu een jaar of vijf en ik denk niet dat hij ooit relaxed met eten om kan gaan. Zijn obsessief gedrag zorgt er voor dat hij erg zijn best moet doen om bij de kudde te horen en niet verstoten te worden.

En terwijl ik Fedors gedrag aanschouw, zie ik een paar mensen voor me.

Zoals een manager die door zijn controledrang (hij noemde het oog voor detail) de beste mensen in zijn team wegjoeg. De mensen die bleven, leunden achterover: ze leverden geen goed werk en dat hoefde ook niet want ze hadden een baas die alles nakeek en verbeterde. De manager werkte dag en nacht.

Of een collega van weleer die steeds vroeg om meer verantwoordelijkheid maar telkens wegstapte als ze beslissingen moest nemen en naar een ander wees als het fout ging. Niemand wilde nog met haar werken en nadat ze een project van tonnen had verknald, is ze ontslagen.

Het is heel moeilijk om je gedrag te veranderen, zeker als je dat al in je vroege leven hebt ontwikkeld. Ik probeer Fedor te helpen zijn gedrag om te zetten naar iets waar hij en de kudde goed mee kunnen leven.

We werken er samen aan maar tot nu toe is ons dat nog niet gelukt 🤠